Bùng nổ đào tạo đại học không chính quy tại Việt Nam

Đào tạo đại học không chính quy tại Việt Nam đang bùng nổ với số lượng sinh viên tăng mạnh, nhiều ngành vượt xa quy mô chính quy, đặt ra bài toán về chất lượng đầu ra.

Những năm gần đây, các chương trình đào tạo đại học không chính quy như từ xa và vừa làm vừa học tại Việt Nam đang phát triển với tốc độ đáng kinh ngạc. Ở nhiều trường, quy mô sinh viên theo học hệ này thậm chí vượt xa hệ chính quy — một xu hướng phản ánh nhu cầu học tập linh hoạt và phù hợp với người đi làm.

Tại Đại học Trà Vinh, số liệu cho thấy ngành luật có tới 6.829 sinh viên học từ xa, cao gấp 16 lần so với hệ chính quy. Các lĩnh vực như nhân văn, kinh doanh – quản lý, công nghệ thông tin cũng ghi nhận quy mô gấp 2–3 lần. Tình hình tương tự diễn ra ở Đại học Mở Hà Nội, Đại học Mở TP.HCM, hay Đại học Vinh, nơi hệ không chính quy đã gần tương đương chính quy về số lượng sinh viên.

Theo thống kê của Bộ Giáo dục và Đào tạo, chỉ trong 2 năm (2022–2024), chỉ tiêu tuyển sinh hệ từ xa đã tăng gấp đôi, còn hệ vừa làm vừa học từng tăng gần 3 lần, phản ánh rõ sức hút của loại hình linh hoạt này. Sự bùng nổ được lý giải bởi nhiều yếu tố: học viên có thể vừa làm vừa học, chi phí thấp hơn, thời gian linh hoạt, và bằng cấp hiện không ghi loại hình đào tạo, khiến người học yên tâm hơn về giá trị tấm bằng.

Tuy nhiên, sự phát triển nhanh chóng này cũng kéo theo lo ngại về chất lượng đầu ra. Một số sinh viên phản ánh việc học chủ yếu dựa vào tự học trực tuyến, chỉ có 1–3 buổi học hướng dẫn và 1 buổi thảo luận. Việc chấm điểm dựa nhiều vào “điểm quá trình” khiến người học dễ đạt yêu cầu mà không cần quá nỗ lực. Các chuyên gia cảnh báo, nhiều chương trình đào tạo từ xa chưa được kiểm định chất lượng, tạo nên khoảng trống trong việc đảm bảo đầu ra.

Dù vậy, đại diện các trường cho rằng, đào tạo không chính quy là hướng đi tất yếu để mở rộng cơ hội học tập suốt đời. Ông Phan Quốc Nghĩa (Phó Hiệu trưởng ĐH Trà Vinh) nhấn mạnh: “Nhu cầu xã hội cao, năng lực trường đáp ứng đủ, và quy trình kiểm soát của Bộ đang dần siết chặt hơn”.

Hiện, các ngành được nhiều người học nhất là Luật, Ngôn ngữ Anh, Quản trị kinh doanh và Công nghệ thông tin. Nhiều chuyên gia đề xuất cần siết chặt khâu kiểm định, ứng dụng công nghệ giám sát học tập và thi cử trực tuyến minh bạch hơn để hệ không chính quy vừa phát triển, vừa đảm bảo chất lượng.

Nguồn tham khảo : Báo Tuổi Trẻ